POZOSTAŁE WYDZIAŁY
Poprzednia wersja strony
Wydawnictwa WEiZ
Monografie
Naukowe

 Główne obszary badawcze realizowane na Wydziale

 

Wspomaganie i modelowanie problemów negocjacyjnych

W latach 2013-2016 na WEiZ były realizowane badania naukowe na temat wspomagania i modelowania problemów negocjacyjnych”. Integralną częścią tych badań był projekt badawczy finansowany przez NCN pt. „Wspomaganie i modelowanie słabo ustrukturyzowanych problemów negocjacyjnych”, w latach 2012-2016 pod kierunkiem dr hab. Ewy Roszkowskiej, prof. UwB. Do współpracy przy wykonywaniu zadań badawczych w ramach grantu zostali zaproszeni naukowcy o wielkim dorobku międzynarodowym w dziedzinie teorii negocjacji i podejmowania decyzji, tacy jak prof. Gregory Kersten (Concordia University, Montreal), prof. Tom Burns (Stanford University, California), prof. Nora Machado (Lisbon University Institute, Portugalia), prof. Marek Szopa (Uniwersytet Śląski), dr hab. Jerzy Michnik (Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach) oraz dr Dorota Górecka (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu). Jednym z głównych rezultatów projektu jest współpraca międzynarodowa z InterNeg (Uniwersytet Concordia w Kanadzie) oraz InterNeg Research Centre w Montrealu, wiodącą jednostką naukowo-badawczą zajmującą się analizą i wspomaganiem elektronicznych negocjacji międzynarodowych, która obejmowała współudział w organizacji oraz uczestnictwo studentów WEIZ oraz studentów Koła Ekonomii Eksperymentalnej w międzynarodowych badaniach eksperymentalnych dotyczących skuteczności wykorzystania w negocjacjach elektronicznych, a także wspólne publikacje naukowe oraz prezentacje na konferencjach krajowych i międzynarodowych poświęcone prezentacji wyników eksperymentów. Dr hab. Ewa Roszkowska od 2014 r. jest w Komitecie Programowym prestiżowej konferencji międzynarodowej Group Decision and Negotiation, recenzentem, a od 2015 r. redaktorem pomocniczym czasopisma „Group Decision and Negotiation” indeksowanego na liście JCR.

 

Badania nad austriacką szkołą ekonomii

Wydział Ekonomii i Zarządzania UwB jako jeden z dwóch ośrodków w Polsce, oprócz Wrocławia, zajmuje się badaniami w zakresie Austriackiej Szkoły Ekonomii. Rezultaty badań zostały opublikowane w licznych pracach naukowych, w tym m.in. w monografii naukowej pt. „Idee liberalne w ekonomii 20 lat pod śmierci Friedricha Von Hayeka”, R. Ciborowski, A. Kargol-Wasiluk, M. Zalesko, oraz „Liberalizm czy interwencjonizm? Kształtowanie się ładu społeczno-gospodarczego w Europie w latach 1989-2014” pod red. R. Ciborowskiego, R. Dziemianowicz, A. Kargol-Wasiluk, M. Zalesko. WEiZ organizuje cykliczne konferencje, pt: „Rozwój społeczno-gospodarczy w teoriach ekonomii” dotyczące ordoliberalizmu i ekonomii austriackiej, tj. w 2012 r. „Koncepcje stanowionego i spontanicznego ładu gospodarczego w procesie transformacji systemowej gospodarki Polski i byłej NRD”, w 2013 r. „Neoliberalizm, ordoliberalizm, austriacka szkoła ekonomii a ład gospodarczy kapitalizmu” oraz w 2014 r. „Spontaniczne i stanowione elementy ładu gospodarczego w procesie transformacji – dryf ładu czy jego doskonalenie?”. Na Wydziale działa ponadto Klubu Ekonomii Austriackiej integrujący akademików i studentów. Klub organizuje liczne konferencje i debaty, w ramach których do dyskusji zaprasza czołowych ekonomistów reprezentujących nurt austriackiej szkoły ekonomii. Ponadto od 2010 r. członkiem Rady Naukowej Instytutu Misesa jest dr hab. Robert Ciborowski, prof. UwB.

 

Wokół finansów samorządu terytorialnego

Pracownicy Zakładu Ekonomiki i Finansów Samorządu Terytorialnego pod kierunkiem dr hab. M. Poniatowicz, prof. UwB tworzą zespół badawczy prowadzący działalność badawczą, dydaktyczną, ekspercką i popularyzatorską w zakresie funkcjonowania i finansowania samorządu terytorialnego. W ramach prac badawczych M. Poniatowicz zrealizowała w latach  2011-2014 projekt badawczy ze środków NCN „Wpływ kryzysu gospodarczego na systemy finansowe jednostek samorządu terytorialnego (na przykładzie największych miast w Polsce)”. Wyniki badań są publikowane (na liście A i B MNiSW) oraz prezentowane na konferencjach krajowych i zagranicznych oraz wykładach zagranicznych (np. na Università degli Studi di Bari Aldo Moro we Włoszech). Tematyka badań dotyczy zagadnień aktualnych i ważnych dla samorządu – autonomii finansowej, władztwa podatkowego, długu samorządowego, partycypacji obywatelskiej, innowacyjności samorządu. Działalność Zespołu jest doceniana w kraju, jak i za granicą, czego wyrazem jest zapraszanie członków do przygotowania ekspertyz (np. 2014-2015 z Bankiem Światowym została przygotowana ekspertyza pt. Poland: Subnational Government Responses to the Global Economic Crisis), udziału w konferencjach i przygotowania zamawianych artykułach, prac zespołów (np. Podlaskiego Forum Samorządowego). Istotne  z punktu widzenia badań są kontakty z praktykami (przedstawicielami Regionalnej Izby Obrachunkowej, Unii Metropolii Polskich, skarbnikami gmin i województw). Przy Zakładzie działa Studenckie Koło Samorządu Terytorialnego, powołane w celu zachęcenia młodego pokolenia do zainteresowania tematyką samorządu. Koło z Zakładem cyklicznie organizuje seminaria, w których uczestniczą przedstawiciele nauki oraz praktycy.

 

Współpraca nauki i biznesu w zakresie klastrów

Rozwój idei klasteringu i sieciowania przedsiębiorstw w Polsce ma swoje podwaliny w województwie podlaskim. W ramach pierwszego projektu diagnozującego branże równolegle w 7 regionach Europy, w których istniały szanse na powstanie klastrów brali udział m.in. pracownicy WEiZ pod kier. dr hab. Bogusława Plawgo, prof. UwB.  W konsekwencji identyfikacji potencjałów i poprzez szereg inicjatyw wspierających klastry na szczeblu krajowym i regionalnym, w tym poprzez zaangażowanie pracowników WEiZ, obecnie w województwie podlaskim funkcjonują Krajowe Klastry Kluczowe: Klaster Obróbki Metali oraz Wschodni Klaster Budowlany. W okresie 2013-2016 przy bezpośrednim udziale pracowników WEiZ realizowano  kilka zadań badawczych w zakresie teoretycznych i praktycznych aspektów funkcjonowania klastrów, w tym badań o charakterze aplikacyjnym. Zrealizowano następujące projekty wdrożeniowe pod kier. Mariusza Citkowskiego: koncepcja łańcucha wartości w Klastrze Obróbki Metali (2014); model pomiaru korzyści materialnych i niematerialnych w klastrze (2016); założenia aktualizacji strategii Klastra Obróbki Metali w 2016 r. Ponadto Bogusław Plawgo brał udział i koordynował prace Grupy Roboczej ds. Klastrów powołanej przez Marszałka Województwa Podlaskiego. Opracowano też raporty krajowe i międzynarodowe: M. Citkowski, B. Plawgo, ewaluacja pt.: „Jak zmieniają się klastry dzięki wsparciu z PO RPW?”, PARP, Warszawa 2013; B. Plawgo, „Benchmarking klastrów w Polsce–edycja 2014: raport z badania”, PARP, Warszawa 2014; B. Plawgo, „Efektywne klastry – podstawą innowacyjności i źródłem trwałego rozwoju regionalnego”. B. Plawgo kierował międzynarodowym zespołem ekspertów opracowujących ekspertyzę na temat ewaluacji klastrów w Polsce i w USA „Analiza i ocena rozwoju klastrów na przykładzie USA i Polski”.

 

Zrównoważony rozwój z perspektywy mikroekonomicznej

Badania dotyczące problematyki zrównoważonego rozwoju są prowadzone na WEiZ pod kierunkiem dr hab. Dariusza Kiełczewskiego. W przeciwieństwie do konwencjonalnego podejścia zakładającego, że zrównoważony rozwój to makroekonomiczna koncepcja rozwoju gospodarczego, której realizacja wymaga stosownej polityki państwa oraz kształtowania odpowiedniej świadomości i zachowań przedsiębiorców i konsumentów, Kiełczewski ujmuje te zagadnienia w perspektywie mikroekonomicznej. Pogląd ten konsekwentnie rozwija w publikacjach począwszy od rozprawy „Konsumpcja a perspektywy zrównoważonego rozwoju” poprzez artykuły w wiodących polskich czasopismach aż po zbiorową monografię „Kompetencje konsumentów. Innowacyjne zachowania. Konsumpcja zrównoważona” będącą podsumowaniem badań prowadzonych w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki (badania w latach 2012-2014, publikacja wydana przez POWE w roku 2015). Kontynuacją szkoły są badania dr. Tomasza Poskrobko i mgr Anny Matel ujmujące opisywane   zagadnienie w perspektywie behawioralnej, czyli oceniające szanse tak rozumianych „zrównoważonych zachowań”, a więc z uwzględnieniem ograniczeń i heurystyk poznawczych typowych dla przeciętnego konsumenta i przedsiębiorcy. Przy tym propozycje polityk redukujących te ograniczenia są integralną częścią badań. Do osiągnięć związanych z aplikacją tej szkoły zrealizowanych w latach 2013-2016 należy zaliczyć przede wszystkim organizację konferencji „Ekonomia i polityka zrównoważonego rozwoju. Teoria i ujęcie statystyczne” zorganizowaną wspólnie z Urzędem Statystycznym w Białymstoku. Obecnie konferencja jest kontynuowana przez Urząd, co jest zgodne z ideą łączenia pracy naukowej z praktyką i empiryczną analizą zachowań w sferze ekonomii postulowaną przez MNiSW.

 

Fiscal governance w Polsce i na świecie

Stworzenie zespołu badawczego pod kierunkiem dr hab. Ryty Dziemianowicz, prof. UwB na temat: Fiscal governance w Polsce i na świecie oraz rezultaty pracy tego zespołu. Naukowcy działający w ramach zespołu prowadzą unikatowe badania poświęcone problematyce dyscypliny fiskalnej, specjalizując się w obszarze transparentności pośrednich wydatków publicznych, tzw. tax expenditures. Badania są finansowane przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektów badawczych OPUS („Tax expenditures jako narzędzie transparentnej polityki fiskalnej – definicja, szacowanie i ocena”), PRELUDIUM („Tax expenditures jako forma publicznego wsparcia przedsiębiorstw w Polsce”) oraz ETIUDA, w ramach którego mgr Renata Budlewska otrzymała roczne stypendium naukowe oraz półroczny staż naukowy w Queensland University of Technology (pod kierunkiem prof. Kerrie Sadiq, czołowego badacza na świecie w zakresie tax expenditures). Wyniki prowadzonych badań są rozpoznawalne w skali krajowej i międzynarodowej, ze względu na upowszechnianie ich m.in. w formie monografii naukowych („Tax expenditures jako narzędzie transparentnej polityki fiskalnej – definicja, szacowanie i ocena”, wyd. CeDeWu, Warszawa 2015), artykułów naukowych publikowanych w prestiżowych czasopismach oraz wystąpień na konferencjach międzynarodowych m.in. w Wielkiej Brytanii, Japonii, we Włoszech, czy w Tajlandii. Naukowcy współpracują z innymi ośrodkami naukowymi, m.in. SGH, biorą udział w stażach zagranicznych (University of Oxford, Vienna University of Economics and Business), szkoleniach zagranicznych (m.in. w Komisji Europejskiej), są członkami międzynarodowych stowarzyszeń (m.in. International Institue of Public Finance) oraz są powoływani jako eksperci przez Ministerstwo Finansów czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 

Innowacje i transfer technologii w rozwoju gospodarek słabo rozwiniętych

Stworzenie zespołu badawczego pod kierunkiem dr hab. Roberta Ciborowskiego, prof. UwB prowadzącego badania na temat znaczenia innowacji i transferu technologii w rozwoju gospodarek słabo rozwiniętych. Efekty pracy zespołu to szereg monografii naukowych, m.in.: „Międzynarodowy transfer technologii a innowacyjność krajów Europy Środkowo-Wschodniej”, PTE, Białystok 2016, a także artykułów naukowych, m.in.: Innovation Process Adjusting in Peripheral Regions. The Case of Podlaskie Voivodship, “Equilibirum”, volume 9 issue 2, 2014; Instrumenty polityki innowacyjnej Unii Europejskiej i ich wpływ na działalność proinnowacyjną przedsiębiorstw, „Optimum. Studia ekonomiczne”, nr 6(72)/2014; Źródła transferu technologii w regionie peryferyjnym. Przykład województwa podlaskiego, “Studia ekonomiczne. Zeszyty naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach”, nr 5/2016; International technology transfer as innovation factor in EU countries (z dr I. Skrodzka), „International Journal of Learning, Innovation and Development”, Vol.8, no.4, 2016; Innovation and competitive factors of nonR&D industrial enterprises. The case of north-eastern Poland, “International Journal of Transitions and Innovation Systems”, vol.5, no.1, 2016. Dr Karina Sachpazidu-Wójcicka jest członkiem zespołów realizujących nastepujące projekty naukowe: „BioNEXT - The role of bioenergy in the future energy system” - realizowany przez The Norwegian Business School; finansowany przez Research Council of Norway (2016-2019) oraz „Zarządzanie wynikami badań naukowych i prac rozwojowych” – finansowany w ramach programu „Inkubator innowacyjności plus” – finansowany przez MNiSW (2017-2018).
Współpraca transgraniczna w Europie Środkowo-Wschodniej
Na WEiZ od kilkunastu lat w sposób nieprzerwany są prowadzone badania nad współpracą transgraniczną w Europie Środkowo-Wschodniej, które z jednej strony służą rozwojowi teorii, a z drugiej strony analizie praktycznego wymiaru transgraniczności. Z racji geopolitycznego położenia województwa podlaskiego WEiZ jest naturalnie predysponowany do prowadzenia takich badań naukowych i organizowania różnego typu przedsięwzięć w ramach tego obszaru badawczego i ten potencjał wykorzystuje. Prowadzone badania realizują priorytety funkcjonującej od 2013 r. Sieci Uniwersytetów Pogranicza. Rezultatem są m.in. badania dotyczące handlu zagranicznego województwa podlaskiego z wykorzystaniem danych Centrum Analitycznego Administracji Celnej Izby Celnej w Warszawie. Efektem prowadzonych badań jest 10 publikacji naukowych, w tym monografia „Wymiana handlowa województwa podlaskiego po akcesji do Unii Europejskiej”, pod red. J. Grabowieckiego (Białystok, 2012). W ramach badań nad współpracą transgraniczną w latach 2000-2015 zorganizowano 7 cyklicznych międzynarodowych konferencji naukowych z udziałem badaczy z kilkudziesięciu ośrodków naukowych z Polski, Białorusi, Litwy, Rosji. Cykliczność organizowanych konferencji pozwoliła na wypracowanie trwałego forum wymiany wyników badań i dyskusji naukowej wokół zagadnienia współpracy transgranicznej. W 2012 r. realizowano grant Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności (RITA-2002-12) nt. „Współpraca gospodarcza Polski z krajami bałtyckimi, Białorusią i Rosją – Obwód Kaliningradzki”. Pracownicy WEiZ są opiniotwórcami wydarzeń związanych z dynamicznie zmieniającą się sytuacją gospodarczą w regionie Europy Środkowej i Wschodniej, komentując je w mediach ogólnopolskich i regionalnych.

Rozwój lokalny i regionalny w kontekście polityki strukturalnej UE

Wyniki badań prowadzonych pod kierunkiem dr hab. Tadeusza Truskolaskiego, prof. UwB  są aplikowane w ramach strategii, ekspertyz, raportów i opinii przygotowywanych na zlecenie m.in. Europejskiego Komitetu Regionów, Międzyregionalnej Grupy Regionów Słabiej Rozwiniętych, ZIT Stowarzyszenia Białostockiego Obszaru Funkcjonalnego. Wśród najważniejszych prac należy wymienić: 

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów pt.: Zielona Księga „Unia Rynków Kapitałowych” przyjęta w lipcu 2015 r. (przedmiotem opinii było stworzenie przestrzeni łączącej regiony Unii Europejskiej pod względem płynności terytorialnej kapitału i wzmacniania dostępu do finansowania MŚP)
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów pt.: Wspieranie przedsiębiorstw typu start-up i scale-up w Europie: perspektywa lokalna i regionalna” – na etapie konsultacji; planowany termin przyjęcia: lipiec 2017 r. (podstawą dla podjęcia opinii stał się problem rozwoju lokalnego i regionalnego w aspekcie przedsiębiorstw innowacyjnych w początkowej fazie – start-up oraz tych, które dokonują wzrostu bardzo dynamicznego, tworząc miejsca pracy i budując wzrost gospodarki europejskiej – scale-up)
Deklaracja regionów słabiej rozwiniętych (zgodnie z definicją stosowaną w ramach wsparcia finansowego z budżetu UE) odnośnie polityki spójności po 2020 r.; przyjęta w lutym 2017 r. na posiedzeniu Międzyregionalnej Grupy Regionów Słabiej Rozwiniętych
Nadzór merytoryczny, przygotowanie strategii ZIT Stowarzyszenia Białostockiego Obszaru Funkcjonalnego, nadzór nad wdrażaniem strategii ZIT Stowarzyszenia Białostockiego Obszaru Funkcjonalnego