POZOSTAŁE WYDZIAŁY
Poprzednia wersja strony

Temat: „Tax expenditures jako forma publicznego wsparcia przedsiębiorstw w Polsce”

  1. Projekt badawczy realizowany w ramach konkursu PRELUDIUM 7, organizowanego i finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki na podstawie decyzji nr DEC-2014/13/N/HS4/
    02870
  2. Okres realizacji projektu: luty 2015 r. – listopad 2017 r.
  3. Kierownik projektu: mgr Renata Budlewska
  4. Cel naukowy projektu: opracowanie metody identyfikacji wydatków pośrednich adresowanych do przedsiębiorstw oraz koncepcji procedury budżetowej je uwzględniającej.

 

II

Teamat: „Tax expenditures jako forma publicznego wsparcia przedsiębiorstw w Polsce”

  1. Stypendium doktorskie przyznane w ramach konkursu ETIUDA 4, organizowanego i finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki na podstawie decyzji nr DEC-2016/20/T/HS4/
    Projekt obejmuje finansowanie 12-miesięcznego stypendium doktorskiego oraz 6-miesięcznego stażu naukowego w Queensland University of Technology w Brisbane.
  2. Okres realizacji projektu: październik 2016 r. – wrzesień 2017 r.
  3. Kierownik projektu: mgr Renata Budlewska

 

III

Temat: „Tax expenditures jako narzędzie transparentnej polityki fiskalnej – definicja, szacowanie i ocena”

  1. Projekt badawczy realizowany w ramach konkursu OPUS, finansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2011/01/B/HS4/02878.
  2. Okres realizacji projektu:12.2011 – 30.11.2014
  3. Kierownik projektu:dr hab. Ryta Dziemianowicz, prof. UwB
  4. Zespół projektowy: dr Adam Wyszkowski i mgr Renata Budlewska
  5. Cel projektu:

Podstawowym celem projektu była prezentacja koncepcji tax expenditures, ocena fiskalnych skutków zastosowania tych specyficznych instrumentów polityki fiskalnej oraz opracowanie autorskiej metodologii identyfikacji tax expenditures (wyodrębnienia ich z katalogu ulg podatkowych) umożliwiającej porównanie zakresu tax expenditures stosowanych w różnych systemach podatkowych, w tym w polskim.

  1. Problem badawczy:

Problemem współczesnych finansów publicznych jest pogłębiające się zadłużenie publiczne, prowadzące do poważnych konsekwencji budżetowych. W latach 2007-2013 średni dług publiczny w stosunku do PKB w UE 28 wzrósł z poziomu 58,8% do 87,1%, natomiast w strefie euro odpowiednio z 66,2% do 96,2%. Wśród ekonomistów panuje dość powszechna zgoda co do tego, że  nadmierne zadłużenie państw jest konsekwencją braku odpowiedzialności w prowadzonej polityce fiskalnej. Nadmierne wydatki budżetowe i skomplikowane konstrukcje podatków są często narzędziem w realizacji wyłącznie krótkookresowych celów politycznych. Politycy wykorzystują możliwość wprowadzenie wydatków publicznych „tylnymi drzwiami”, poza budżetem, a także poza jakąkolwiek kontrolą. Celowo tworzą iluzję fiskalną, stwarzając jednocześnie warunki do realizacji pozafiskalnych celów polityki podatkowej. Do pośrednich wydatków publicznych, skutecznie unikających sprawozdawczości i kontroli zalicza się specjalne konstrukcje zawarte w systemie podatkowym, występujące pod nazwą tax expenditures. Brak ujęcia tax expenditures w procesie budżetowym świadczy o braku transparentności polityki fiskalnej.

  1. Rezultaty projektu:

Projekt miał charakter nowatorski. Dotychczas nie prowadzono w Polsce kompleksowych badań na temat koncepcji tax expenditures oraz ich wpływu na dyscyplinę fiskalną. Badania przeprowadzone w ramach projektu uzupełniają teoretyczną koncepcje procedury budżetowej o uniwersalna definicję, nowatorską metodologię kwalifikacji oraz estymacji tax expenditures. Osiągnięte rezultaty są także cennym wkładem w dyskusję nad dyscypliną finansów publicznych, podejmowana przez ekonomistów, polityków i społeczeństwo.

Metodologia identyfikacji tax expenditure zaproponowana przez wykonawców projektu pozwala spojrzeć na ulgi podatkowe zastosowane w różnych podatkach przez pryzmat obiektywnych funkcji realizowanych przez tax expenditure. Omija  najbardziej problematyczny obszar analizy tax expenditures, tj. ustalenie powszechnie akceptowanego wzorca podatkowego. Nowa metodologia pozwala na weryfikację dotychczas przygotowywanych raportów tax expenditures i ujednolicenie ich. Jest to poważny krok w kierunku tworzenia budżetów porównywalnych pomiędzy różnymi państwami. Otwiera to furtkę do doskonalenia ram budżetowych m.in. w państwach członkowskich Unii Europejskiej w celu zacieśnienia dyscypliny fiskalnej oraz większej transparentności polityki fiskalnej.

Przeprowadzone symulacje wpływu tax expenditures na stan finansów publicznych potwierdziły, że podejmowanie wysiłków na rzecz włączenia tej kategorii wydatków do procesu budżetowego jest konieczne. Obecnie np. ok. 3,62% wydatków publicznych jest ponoszona przez ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega jakiejkolwiek kontroli. Oszacowane skutki fiskalne dotyczą tylko jednego podatku, a więc skala tego zjawiska jest o wiele większa. Biorąc pod uwagę podejmowane starania na rzecz konsolidacji finansów publicznych, sytuacja w której tax expenditures są świadomie realizowane bez uprzedniego zbadania ich skuteczności oraz efektywności, jest niedopuszczalna

  1. Wykaz publikacji
  • Ryta Dziemianowicz, Adam Wyszkowski, Renata Budlewska,Tax Expenditure Budget: the Polish Experience, „Optimum. Studia Ekonomiczne” 2012 nr 5 (59), s. 48-66.
  • Ryta Dziemianowicz, Adam Wyszkowski,Preferencje w podatkach lokalnych i ich wpływ na dochody JST, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H, Oeconomia” 2012, s. 165-174.
  • Ryta Dziemianowicz,Ulgi i zwolnienia podatkowe jako forma pomocy publicznej, „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach” 2012 nr 108, s. 312-321.
  • Adam Wyszkowski,Podejścia w definiowaniu tax expenditures, „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach” 2012 nr 108, s. 406-416.
  • Adam Wyszkowski,Preferencje podatkowe w ramach podatków dochodowych, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia” 2012 nr 708 (52), s. 203-213.
  • Ryta Dziemianowicz, Adam Wyszkowski,Koncepcja i narzędzia transparentnej polityki fiskalnej, „Nierówności społeczne a wzrost gospodarczy” 2013 nr 30, s. 235-244, http://www.ur.edu.pl/file/36619/17.pdf
  • Ryta Dziemianowicz,Raport tax expenditures jako narzędzie transparentnej polityki fiskalnej, „Zarządzanie i Finanse. Journal of Management and Finance” 2013 vol. 11 nr 2(3), s. 55-66.
  • Adam Wyszkowski,Metody estymacji tax expenditures w wybranych krajach, „Zarządzanie i Finanse. Journal of Management and Finance” 2013 vol. 11 nr 2(3), s. 500-510.
  • Ryta Dziemianowicz,Tax expenditures w konstrukcji reguły wydatkowej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Finanse publiczne” 2013 nr 306, s. 98-109.
  • Renata Budlewska,System podatkowy jako narzędzie pomocy publicznej [w:] Jolanta Iwin-Garzyńska (red.), Opodatkowanie przedsiębiorstw. Wybrane zagadnienia, Difin, Warszawa 2013, s. 25-35,
    http://www.ksiegarnia.difin.pl/imgs_upload/FRFiU-2013-Renata-Budlewska.Pdf
  • Ryta Dziemianowicz, Adam Wyszkowski, Renata Budlewska,Tax expenditures as the hidden side of public spending - the evidence of Poland, „Congress on Economy, Finance and Business (CEFB 2013)”, Bangkok 6-8 listopada 2013 r., International Business Academics Consortium (iBAC2013), wydawnictwo elektroniczne.
  • Ryta Dziemianowicz, Adam Wyszkowski, Renata Budlewska,Tax expenditures jako element konstrukcji polskiego podatku od dochodów osobistych, „Studia Ekonomiczne nr 198/14. Finanse – problemy – decyzje 2014. Część 1” 2014 nr 198, s. 213-224, 
    http://www.ue.katowice.pl/uploads/media/17_R.Dziemianowicz_A.Wyszkowski_R.Budlewska_Tax..._01.pdf
  • Ryta Dziemianowicz, Adam Wyszkowski, Renata Budlewska,Preferencje podatkowe jako forma wspierania przedsiębiorstw, „Zeszyty Naukowe WSB w Poznaniu” 2014 t. 52 nr 1, s. 29-44, 
    http://www.wydawnictwo.wsb.pl/sites/www.wydawnictwo.wsb.pl/files/czasopisma-tresc/zn_poz_52_druk.pdf
  • Ryta Dziemianowicz, Renata Budlewska,Preferencje podatkowe jako instrument polityki rolnej – na przykładzie wybranych państw Unii Europejskiej, „Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Problemy Rolnictwa Światowego” 2014 t. 14 (XXIX), zeszyt 2, s. 43-58, 
    http://www.wne.sggw.pl/czasopisma/pdf/PRS_2014_T14%2829%29_z2.pdf
  • Ryta Dziemianowicz., Renata Budlewska,Szacowanie podstawy opodatkowania w podatku od dochodów osobistych jako forma wsparcia rolnictwa – przykład Niemiec, „Roczniki Naukowe Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu” 2014 zeszyt 1/2014, s. 35-41.
  • Ryta Dziemianowicz, Adam Wyszkowski, Renata Budlewska,Tax expenditures jako ukryta forma wydatków publicznych, „Gospodarka Narodowa” 2014 nr 3/2014, s. 35-62, 
    http://gospodarkanarodowa.sgh.waw.pl/p/gospodarka_narodowa_2014_03_02.pdf
  • Adam Wyszkowski,Budżet tax expenditures jako element planowania wieloletniego [w:] Sławomir Franek, Marcin Będzieszak (red.), Zarządzanie finansami publicznymi. Planowanie wieloletnie, efektywność zadań publicznych, benchmarking, Difin, Warszawa 2014,s. 221-235.
  • Adam Wyszkowski,Preferencje podatkowe jako funkcja obciążeń podatkowych, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2014 nr 346 (2014), s. 359-367.
  • Ryta Dziemianowicz, Adam Wyszkowski, Renata Budlewska,Tax expenditures: spending through the tax system, „Ekonomia XXI wieku” 2014 nr 4(4),
    http://www.dbc.wroc.pl/Content/26991/Dziemianowicz_Wyszkowski_Budlewska_Tax_expenditures_spending_through.pdf

Ryta Dziemianowicz (red.), Tax expenditures jako narzędzie transparentnej polityki fiskalnej – definicja, szacowanie i ocena, CeDeWu, Warszawa 2015, s. 314.